- შიფრი:
- 1446/53
- სახელწოდება:
- ჰაგიოგრაფიულ-ჰომილეტიკური კრებული
- საუკუნე:
- XVII
- დათარიღების საფუძველი:
-
პალეოგრაფიული ნიშნები
- ავტორ(ებ)ი:
- მთარგმნელი:
- ფურცლების რაოდენობა:
- 230
- დამწერლობის სახეობა:
- ფორმა:
- მასალა:
- თემატიკა
- ყდა:
-
ტყავის, დაზიანებული ყდა, ალაგ-ალაგ გადაქექეილი.
- ზომები
-
ყდის:
149x102
ქაღალდის:
14x98
ტექსტის:
117x71
სისქე:
40
სტრიქონებს შორის მანძილი:
2
- არშიები
-
ზედა:
13
ქვედა:
11
მარცხენა:
11
მარჯვენა:
15
- აღრიცხვა:
-
აღრიცხვა - რვეულებრივი, იწყება ზ (მე-7) რვეულით და მთავრდება ლე (35) არასრული რვეულით.
- განკვეთილობის ნიშნები:
-
- დაკავშირებული პირები
-
- თეოდორე სტუდიელი / სტოდიელი / აღმსარებელი
- მარიამი (ღმრთისმშობელი)
- ამონა დიაკონი
- აითალა დიაკონი
- ლიკინიოზ მეფე
- სვიმონ / სჳმონ მესვეტე, საკჳრველთმოქმედი
- ანდრია კრიტელი
- დიმიტრი თესალონიკელი
- გიორგი ნიკომიდიელი
- ანდრია მოციქული, პირველწოდებული
- ბარბარე დიდმოწ.
- მაქსიმიანე მეფე
- მარკიანე
- ნიკოლოზი, მირონ-ლუკიის მთავარეპისკოპოსი წმ.
- ეპიფანე კვიპრელი
- ანა / ანნა მართალი, ღმრთისმშობლის დედა
- იოანე დამასკელი
- გრიგოლ ღმრთიმსეტყველი, კონსტანტინეპოლელი მთავარეპისკოპოსი
- ბასილი დიდი წმ.
- ამფილოქე იკონიელი, წმ.
- დომენტიანოს / დომენტიანო, 40 მოწამეთაგანი
- კირილე / კჳრილე 40 მოწამეთაგანი
- ვალენტი, 40 მოწამეთაგანი
- ვალენტიოსი / ვალენტიანოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ევტუქი, 40 მოწამეთაგანი
- ევტუქიოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ევლიკოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ფლაბიოსი, 40 მოწამეთაგანი
- სამარაგდოსი, 40 მოწამეთაგანი
- სისინოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ლეონტიოსი, 40 მოწამეთაგანი
- მელენტიოსი, 40 მოწამეთაგანი
- სევრინსი, 40 მოწამეთაგანი
- ფელენტიმონი, 40 მოწამეთაგანი
- ანგუასი, 40 მოწამეთაგანი
- ჰერაკლოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ეგდიკოსი, 40 მოწამეთაგანი
- კირიონი / კჳრიონი, 40 მოწამეთაგანი
- ალექსანდროსი, 40 მოწამეთაგანი
- აგაკიოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ნიკოლაოსი, 40 მოწამეთაგანი
- იოჰანე, 40 მოწამეთაგანი
- გაბიანოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ქონდიონი, 40 მოწამეთაგანი
- ლუსიმახოსი, 40 მოწამეთაგანი
- გალიონი, 40 მოწამეთაგანი
- კლავდიონი, 40 მოწამეთაგანი
- კანდიკოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ელიასი, 40 მოწამეთაგანი
- საკერდონი, 40 მოწამეთაგანი
- დომნოსი, 40 მოწამეთაგანი
- გურგუანოსი, 40 მოწამეთაგანი
- ათანასი, 40 მოწამეთაგანი
- თეოდოლე, 40 მოწამეთაგანი
- პრისკოსი, 40 მოწამეთაგანი
- თეოფილოსი, 40 მოწამეთაგანი
- მელიტონი, 40 მოწამეთაგანი
- ანგია / ანგეა, 40 მოწამეთაგანი
- იოანე თესალონიკელი
- გიორგი დიდმოწამე, კაბადუკიელი
- იოანე ოქროპირი
- პეტრე და პავლე
- ეფრემ ასური
- ნეკტარი კონსტანტინეპოლელი
- ივლიანე განდგომილი
- თეოდორე ტირონი წმ.
- ლაზარე, წმ.
- იუდა ისკარიოტელი
- იოსებ მართალი, დამწინდველი
- ნიკოდიმოსი
- ფურცელაძე ისაია
- ეფრემ მცირე
- თეოფილე ხუცესმონაზონი
- რატიევი სოლომონ
- ევდუქსი, სოლომონ რატიევის ასული
- გიორგი, ქუმსი მაღრაძის ძე
- ფურცელაძე ნიკოლოზ
- ფურცელაძე მიხაილ
- ფურცელაძე ისმარაღ
- სრესლი იასონ
- სრესლი გრიგოლ
- სრესლი მარინა
- ფურცელაძე ზინობია
- ფურცელაძე სფირიდონ
- ფურცელაძე ანტონ
- ფურცელაძე კონსტანტინე
- რატიევი ერმონია
- რატიევი ნიკოლოზ
- რატიევი ვასილ
- ფურცელაძე ალექსანდრე
- რატისშვილი დიმიტრი
- რატისშვილი ელენე
- რატისშვილი გიორგი
- ფურცელაძე კონია
- ფურცელაძე ნატალია
- რატისშვილი ელენე
- რატისშვილი / რატიევი გიორგი
- მაგნენტიოსი
- დიოკლიტიანე / დეოკლიტიანე რომის იმპ.
- მაღრაძე ქუმსი
- დაკავშირებული ტოპონიმები
- დასაწყისი:
-
თუჱსა სეკდენბერსა ჱ საკითხავი თქმული წმიდისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისა თეოდორე აღმსარებელისა სტუდიელთა წინამძღურისა შობისათჳს ყოვლად წმიდისა დედუფლისა ჩუენისა ღმრთისმშობელისა, მარადის ქალწულისა მარიამისსაჲ. გვაკურთხენ, მამაო - ბრწყინვალედ დღესასწაულობს დღე ესე დიდებული, რომელსა მოუგიეს ახლად ცად ქალწული ყოვლად ქებული ... (1r).
- წყდება:
-
თუჱსა სეკდემბერსა აქუს დღე ლ, დღეთა აქუს ჟამი იბ და ღამეთა - ჟამი იბ.
თუჱსა სეკდემბერსა ა გჳრგჳნი წელიწადისა, დაწყება ინდიკტიონისა და ჴსენებაჲ წმიდისა ღმრთისმშობელისაჲ მასინეს შინა. და წამებაჲ წმიდათაჲ მ დედათა მოწესეთა და მოწამეთაჲ, რომელნი იყვნეს ერთსა მონასტერსა შინა და იწამნეს. და მათ თანა იწამნეს ამონცა დიაკონი და აითალა, ხოლო იყვნეს ანდრიაპოლით მაკედონისა ქუჱყანისა და აღესრულნეს ლიკინიოზის ზე მეფისა და ვავდოს მთავრისა. და ჴსენებაჲ წმიდისა მამისა ჩუენისა სვიმეონ მესუჱტი[...] (226v).
ქვესათაურ(ებ)ი:
-
თუჱსა სეკდენბერსა ჱ საკითხავი თქმული წმიდისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისა თეოდორე აღმსარებელისა სტუდიელთა წინამძღურისა შობისათჳს ყოვლად წმიდისა დედუფლისა ჩუენისა ღმრთისმშობელისა, მარადის ქალწულისა მარიამისსაჲ. გვაკურთხენ, მამაო - ბრწყინვალედ დღესასწაულობს დღე ესე დიდებული, რომელსა მოუგიეს ახლად ცად ქალწული ყოვლად ქებული ... (1r-10r).
შენიშვნა:მთარგმნელი: გიორგი მთაწმინდელი
შენიშვნა:კორნელი კეკელიძე, ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტომი V, თბილისი, 1957, გვ.57-58.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 288.
-
თუჱსა სეკდენბერსა იდ წმიდათა შორის მამისა ჩუენისა ანდრია მთავარებისკოპოსისა სიტყვაჲ ყოვლად მსოფლიოსათჳს ამაღლებისა პატიოსნისა და ცხოველსმყოფელისა ჯუარისაჲ. მამაო, გვაკურთხენ - ჯუარისა კრებაჲსა აღვასრულებთ და ყოველივე ეკლესიისა განბრწყინდების ... (10r-15v).
შენიშვნა:მთარგმნელი: ექვთიმე მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 323.
შენიშვნა:ტექსტი გამოცემულია. იხ. ნ. გოგუაძე, ძველი მეტაფრასული კრებულები, თბილისი, 1986, გვ.309-315.
-
თუჱსა ოკდონბერსა კვ წამებაჲ წმიდისა და დიდებულისა მოწამისა დიმიტრისა. მამაო, გუაკურთხენ - მას ჟამსა შინა უსჯულომან მეფემან მაქსიმიანე დაიმორჩილნა გუთნი და სავრომატნი და მოვიდა თესალონიკელთაჲ ქალაქსა და მუნ იმყოფებოდაჲ ... (15v-20r).
შენიშვნა:ტექსტი კიმენური რედაქციისაა.
შენიშვნა:მთარგმნელი: ექვთიმე მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 1, ჰაგიოგრაფია, თბილისი, 2004, გვ. 176.
-
თუჱსა ნოენბერსა კა საკითხავი თქმული წმიდისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისა გიორგი ნიკომიდიელისა, რიტორისა ტაძრად მიყვანებისათჳს ყოვლად წმიდისა დედუფლისა ჩუენისაჲ ღმრთისმშობელისა და მარადის ქალწულისა მარიამის(sic). მამაო, გუაკურთხენ - ბრწყინვალე არს მიზეზი ამის კრებისა, რომლისა მიერ მიუწდომელისა მის ნათლისა მიმართ აღიწევიან აქაჲ შემოკრებილნი ესე ... (20r-28r).
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 260.
-
თუჱსა ნოენბერსა ლ მიმოდასლვაჲ მოციქულთა ოდეს-იგი წარავლინა უფალმან მოციქული ანდრიაჲ სოფელსა მას კაცისმჭამემელთასაჲ გამოყვანებად მათესაჲ საპყრობილით. მამაო, გვაკურთხენ - მათ ჟამთა, ოდეს იყვნეს მოციქულნი ყოველნი ერთად შეკრებულ და განიყოფდეს თითოეულად თავისაჲ მათისა სოფლებისა ყოველსა და წილს იგდებდეს რაჲ მივიდოდის კაცად-კაცადი თჳსსა მას ნაწილსა, ხოლო უნდა მათეს მისლვად სოფელსა მას კაცისმჭამელთასაჲ ... (28r-40v).
-
თუჱსა დეკენბერსა დ წამებაჲ წმიდისა ბარბარასი. მამაო, გვაკურთხენ - იყო მათ ჟამთა მეფე ვინმე, რომლისა სახელი ერქვა მაქსიმიანოს და ჴელმწიფე ვინმე იყო აღმოსავლეთით კერძო კაცი, რომელსა სახელი ერქუა მარკიანე და უბრძანა მას, რაჲთა უკუეთუ ვინმე იპოოს კაცთაგანი, რომელნი თაყვანის-სცემდენ ქრისტესა, რაჲთა ტანჯნენ იგინი მრავალფერითა სატანჯველითა ... (40v-47v).
შენიშვნა:ტექსტი კიმენური რედაქციისაა.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 1, ჰაგიოგრაფია, თბილისი, 2004, გვ. 153-154.
შენიშვნა:ტექსტი გამოცემულია. იხ. მ. კვაჭაძე, თბილისი, 1998 (ბროშურა ერთი ხელნაწერის მიხედვით).
-
თუჱსა დეკენბერსა ვ ცხორებაჲ და მოქალაქობაჲ წმიდისა და საკჳრველთმოქმედისა მამისა ჩუენისა ნიკოლოზ მთავარებისკოპოზისა მირონქალაქისა, რომელ არს ქუეყანასა ლუკიისასა. მამაო, გუაკურთხენ - ხოლო ცხორებანი და მოქალაქობანი ღმერთშემოსილთა და წმიდათა მამათანი მსგავს არიან მაგალითსა მხატვართასა, რამეთუ ვითარცა იგინი განიცდიან პირველ გამოსახულსა მას სახესაჲ და ჴელოვნებით მიამსგავსებენ გამოწერილსა მას და შუჱნიერად განაწესებენ მრავალფერთა სახეთა, ეგრეთვე აღწერა ქველისსაქმეთაჲ და სათნოებჲთა სახეკეთილისა და საღმრთოჲსა შურისაჲ იქმნაჲ მკითხველთა და მსმენელთაჲ ... (47v-65v).
შენიშვნა:ტექსტი კიმენური II რედაქციისაა.
შენიშვნა:მთარგმნელი: ექვთიმე მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 1, ჰაგიოგრაფია, თბილისი, 2004, გვ. 304.
-
თუჱსა დეკენბერსა თ საკითხავი, თქმული წმიდისაჲ და ნეტარისაჲ მამისა ჩუენისა ეპიფანე კჳპრელ მთავარებისკოპოსისა, მუცლად ღებისათჳს ანნასა, რაჟამს ეხარა შობაჲ წმიდისა ღმრთისმშობელისაჲ. მამაო, გუაკურთხენ - რაჲ არს საიდუმლოჲ ესე, ახალი დადებული, ღმრთისაჲ ქუეყანად გარდამოსლვაჲ ... (65v-71v).
შენიშვნა:მთარგმნელი: თეოფილე ხუცესმონაზონი.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 47-48.
-
სწავლა სიყუარულისათჳს, წინაჲ კჳრიაკესა ქრისტესშობისა საკითხავი "მარგალიტისგან", რომელი იკითხვების მამათმთავართათჳს. მამაო, გუაკურთხენ - არა რაჲ არს სათნოებათა შორის უზეშთაეს სიყუარულისაჲ, რამეთუ თავადსაცა მეფესა და ღმერთსა ყოველთასა სიყუარულ ეწოდების ... (71v-75r).
შენიშვნა:ავტორი: იოანე ოქროპირი.
შენიშვნა:მთარგმნელი: ექვთიმე მთაწმინდელი.
-
თუჱსა დეკენბერსა კე უწყებათაგან პირველთა დიდთა გამოწულილვითა, შეკრებილი ნეტარისგან იოანე ხუცისა და მონაზონისა დამასკელისა სიტყუაჲ ყოვლად ქებულისა შობისათჳს უფლისაჲ ჩუენისა იესუ ქრისტესსა. მამაო, გვაკურთხენ - რაჟამს ზაფხული მოიწიოს, ყოვლისაჲ სოფლისა ნივთნი კუალად განახლებაჲდ მოიქცევიან და კაცნი, წესიერებითა აგებულებისათა შეზავებულნი, სიმრთელესაჲ გუამისასა შეიწყნარებენ ... (75r-84v).
შენიშვნა:მთარგმნელი: გიორგი მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 296.
-
თუჱსა იანვარსა ა გრიგოლი ღმრთისმეტყუელისა ეპიტაფიად ბასილისსა სტიხოსნი იროიკონი პარაფრასნი ნიკიტა ფილოსოფოსისანი. მამაო, გვაკურთხენ - ეჰა, ქრისტეს მოყუარეო და მსახურო და მონაო მისო ერთგულო, ბასილი, ვჰგონებდი თუ ნუ უკუჱ და ჴორცნი თჳნიერ სულისა ცხოვნდნენ ... (84v-86r).
შენიშვნა:გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულება, გადამეტაფრასებული ნიკიტა პაფლაღონიელის მიერ.
შენიშვნა:მთარგმნელი: გიორგი მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ტექსტი გამოცემულია. იხ. ქართული ლიტერატურის ქრესტომათია, შედგენილი ს. ყუბანეიშვილის მიერ, თბილისი, 1946, გვ. 372-373.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 61-62.
-
თვესა იანვარსა ვ წმიდათა შორის მამისა ჩუენისა გრიგოლი ღმრთისმეტყუელისა სიტყუაჲ ნათელთათჳს. მამაო, გუაკურთხენ - კუალად იესუ ჩემი და კუალად საიდუმლოჲ არა საცთურეანი, არცა უმკობელი ... (86r-93r).
შენიშვნა:მთარგმნელი: ექვთიმე მთაწმინდელი.
შენიშვნა:Corpus Christianorum, seriae Graeca 58, Corpus Nazianzenum, 20, Versio Iberica, V, T.B.P., Leuven, U.P. 2007 (ქართველ მეცნიერთა ჯგუფის მიერ
jgufis mier).
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 189.
შენიშვნა:თუჱსა ფებერვალსა ბ საკითხავი, თქმული წმიდისა და ნეტარისაჲ მამისა ჩუჱნისა ამფილოქე იკონიელისა მიგებებისათჳს უფლისაჲ ჩუენისა იესუ ქრისტესა. მამაო [გუაკურთხენ] - მრავალნი დიდთა მათ სახელოვანი კაცთაგანნი საკჳრველ ჰყვენ ქალწულებაჲსა ... (93r-99r).
შენიშვნა:მთარგმნელი: ეფრემ მცირე.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 158.
-
თუჱსა მარტსა თ წამებაჲ წმიდათა ორმეოცთა სევასტიას წამებულთაჲ, რომელთა სახელები ესე არს. გუაკურთხენ მამაო: დომენტიანოს, კჳრილე, ვალენტი, ევტუქი, ევლიკოს, ფლაბიოს, სამარაგდოს, სისინოს, ლეონტიოს, მელენტიმოს, სევრინს, ფელენტიმონ, ანგუას, ჰერაკლოს, ეგდიკოს, კჳრიონ, ვლენტიანოს, ალექსანდროს, აგაკიოს, ნიკოლაოს, ვალენტიანოს, ევტუქიოს, იოჰანე, გაბიანოს, ქონდიონ, ლუსიმახოს, გალიონ, კლავდიონ, კანდიკოს, ელიას, საკერდონ, დომნოს, გურგუანოს, ათანასი, თეოდოლე, პრისკოს, თეოფილოს, მელიტონ, ანგეას - ჟამთა მათ ნოკეკის მეფისათაჲ იყო დევნულებაჲ დიდი ქრისტიანეთა. ყოველნი, რომელნი ცხოვნდებოდეს ღვთისმსახურებით ქრისტეს მიერ, იძულებოდეს მსახურებად კერპთა ... (99r-103v).
შენიშვნა:ტექსტი კიმენური რედაქციისაა.
შენიშვნა:ტექსტი გამოცემულია. იხ. ილია აბულაძე, შრომები, I, თბილისი, 1975, გვ. 123-144.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 1, ჰაგიოგრაფია, თბილისი, 2004, გვ. 336-337.
-
თუჱსა მარტსა კე იოანე მთავარებისკოპოსისა თესალონიკელისა სიტყუაჲ განკაცებისათჳს უფლისა ჩვენისა იესუ ქრისტესა და ხარებისათჳს ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობელისაჲ. მამაო, გუაკურთხენ - "ღამე წარჴდაჲ, ხოლო დღე მოგუჱახლაჲ" - ჴმობს მოციქული. უჩინო იქმნა ღამე ცოდვისაჲ ... (103v-106r).
შენიშვნა:მთარგმნელი: ეფრემ მცირე.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 71.
-
თუჱსა აპრილსა კგ წმებაჲ წმიდისა და დიდებულისა მთავარმოწამისა გიორგისი. მამაო, გუაკურთხენ - რაჟამს-იგი დაეპყრა კერპთმსახურებასა ეშმაკისასა ყოველი სოფელი, იყო ბერძენთა ზედა მეფე, რომლისა სახელი მისი დეოკლიტიანე, მჴეცი მძჳნვარე განმრყუნელი სამწყსოთაჲ ქრისტესათაჲ და ესუა მას მეგობარი ერთგული და იყო ერთი ზრახვაჲ, რომლისა სახელი მაგნენტიოს ... (106r-115r).
შენიშვნა:კიმენური I რედაქცია.
შენიშვნა:ტექსტი გამოცემულია. იხ. ე. გაბიძაშვილი, წმინდა გიორგი ძველ ქართულ მწერლობაში, თბილისი, გვ. 42-73.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 1, ჰაგიოგრაფია, თბილისი, 2004, გვ. 165.
-
თუჱსა ივნისსა კთ წმიდათა შორის მამისა ჩუენისაჲ ნეტარისა იოანე ოქროჲპირისა, კოსტანტინეპოლელ მთავარებისკოპოსისა შესხმაჲ წმიდათა და ყოვლად ქებულთა თავთა მოციქულთა პეტრესი და პავლესი. მამაო, გვაკურთხენ - ცისა და ქუეყანისა ურთიერთას შესწორებისათჳს ჴდომასა ვხედავ დღეს მოწევნულსა ამას დღესასწაულსა, ჴსენებასა წმიდათა მოციქულთასა ... (115v-120r)
შენიშვნა:მთარგმნელი: ეფრემ მცირე.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 200.
-
თუჱსა აგჳსტოსსა ვ წმიდათა შორის ნეტარისა მამისა ჩუენისა ეფრემ ასურისა სიტყუაჲ ფერისცვალებისათჳს უფლისა ღმრთისაჲ და მაცხოვრისა ჩუენისა იესჳ ქრისტესისა. მამაო, გვაკურთხენ - აგარაკისაგან მკაჲ სიხარულისაჲ, ხოლო ვენაჴჲსგან ნაყოფნი სანოვაგეთანი და წერილთაგან სწავლანი ცხოველსმყოფელნი ... (120r-124v).
-
ავტორი: ეფრემ მცირე.
შენიშვნა:ტექსტი გამოცემულია. იხ. ი. იმნაიშვილი, საკითხავი წიგნი ძველ ქართულ ენაში, II, თბილისი, 1966, გვ. 11-19.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 267.
-
თუჱსა აგჳსტოსსა იე მიცვალებაჲ წმიდისა ღმრთისმშობელისა ქუეყანით ზეცჲდ, თქმული წმიდისა მამისა კესარიელისა ბასილისი. გუაკურთხენ, მამაო - წინაშე ღმრთისაჲ და მაცხოვარისა, რომელმან საიდუმლოჲ საკჳრველი აღასრულა ... (124v-141v).
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 284.
-
თუჱსა აგჳსტოსსა კთ თქმული წმიდისა და ნეტარისა მამისა ანდრიაჲ იერუსალჱმელისა, კრიტელ მთავარებისკოპოსისა თავისკუჱთისათჳს წმიდისა და დიდებულისა წინამორბედისა და ნათლისმცემელისა იოანესსა. მამაო, გუაკურთხენ - ჰკრთების სიბერე, ვითარცა მრავალსახედ მორთხმული ძარღუჱბითა გულსმოდგინებისათა ... (141v-156r).
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 111.
-
კჳრიაკესა ჴორცთა აღებისასა, თქმული წმიდისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისა ეფრემ ასურისა მეორედ მოსლვისათჳს უფლისაჲ ჩუჱნისა იესუ ქრისტესა. მამაო, გუაკურთხენ - საყვარელნო, ნურაჲრაჲს პატივ სცემ უფროჲს შეუორგულებელისა სიყუარულისა, რამეთუ ფრიად ვსცთებით დღითიდღე ყოველსავე ჟამასა ღამისა და დღისასა... (156r-165r).
შენიშვნა:მთარგმნელი: ექვთიმე მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ტექსტი გამოცემულია. იხ. ილია აბულაძე, მამათა სწავლანი X-XI სს-თა ხელნაწ. მიხედვით, თბილისი, 1955, გვ. 206-214.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 154.
შენიშვნა:პირველსა შაბათსა წმიდათა მარხვათასა წმიდისა მამისა ჩუენისა ნეკტარი კოსტანტინოპოლელ მამათმთავრისა საკითხავი ესე, რომელი აღწერაჲ სასწაულისა მისთჳს წმიდისა თეოდორეს მიერ აღსრულებულისა, რომელი იგი აღასრულა ყოვლად ქებულმან და უძლეველმან მოწამემან ჟამთა ივლიანე განდგომილისათაჲ, რომელი იკითხვების პირველსა შაბათსა მარხვათასა. მამაო, გუაკურთხენ - ბრწყინვალე არს და შუჱნიერ დღეს მგალობელთა მთავრისა დავითის თანა გალობად ჩუენდა და თქუმად ვითარმედ: ვითარ მრავალ არს წყალობაჲ სიტკბოებისა შენისა, ... (165r-171r).
შენიშვნა:მთარგმნელი: გიორგი მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 105.
-
შაბათსა წმიდისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისა ანდრია იერუსალჱმელისა, კრიტელ მთავარებისკოპოსისა სიტყვაჲ ლაზარესთჳს, ოთხ დღე მომკუდარისა, რომელი აღადგინაჲ უფალმან. მამაო, გუაკურთხენ - ლაზარე შემოკრიბაჲ აწინდელი ესე შესაკრებელი და ეგულების სერობისა ყოფად და ტაბლასა განმჰზადებს ღირსებით ტრფიალთათჳს სათნოებისათა და წადიერთა ჯეროვნისა რაჲსამე ხილვისათა, რომელი ესე აწ შეიმზადების, უფროჲსა წინაჲთვე განმზადებულ არს დაშუჱბად ყოველთა მწოდებელ ქმნილ არს რაოდენიცა ვნებითა ქრისტესითა ...’’ (172r-183r).
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 128.
-
თქმული წმიდათა შორის ნეტარისაჲ მამისა ჩუენისაჲ იოანე ოქროჲპირისა, კოსტანტინეპოლელ მთავარებისკოპოსისა საკითხავი ბზობისათჳს. გუაკურთხენ, მამაო - საკჳრველთაგან საკჳრველებად და სასწაულთაგან სასწაულთა მიმართ უფლისათა ვიდოდით, ძმანო... (183r-187r).
შენიშვნა:მთარგმნელი: თეოფილე ხუცესმონაზონი.
-
თქმული იოანე მდაბლისა მონაზონისა და ხუცისა დამასკელისა, სიტყვაჲ ლეღჳსათჳს განჴმელისა და იგავისა მისთჳს ვენაჴისა აღმოთქა, რომელი ესე იკითხების დიდსა ორშაბათსა. გუაკურთხენ, [მამაო] - აღმძრავს მე სიტყვად ერთარსი სიტყუაჲ მამისა ... (187r-190v).
შენიშვნა:მთარგმნელი: ეფრემ მცირე.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 129.
-
თარგმანი, მათეს თავი უჱ. სწავლა, რომელი იკითხების დიდსა სამშაბათსა. მამაო, გუაკურთხენ - მაშინ ემსგავსოს სასუფეველი ცათა ათთა ქალწულთა, რომელთა აღიხუნეს სანთელნი თჳსნი და განვიდეს მიგებებაჲდ სიძისა - კუალად, საყუარელნო, შესაძრწუნებელთა იგავთა წარმოიტყჳს უფალი, რომელნი-ესე გულისჴმისყოფით ყურად ვიხუნეთ და გონებაჲთა შინა ჩუენთა გუაქუნდინ საჴსენებლად ... (190v-193r).
-
საკითხავი დიდსა ოთხშაბათსა, მათეს თარგმანი, თავი პ, სწავლაჲ - ხოლო იესუ იყო რაჲ ბეთანიას სახლსა სიმონ კეთროვნისასა, მოუჴდა დედაკაცი, რომელსა აქუნდა ალაბაჲსტრითა ნელსაცხებელი მრავალსასყიდლისა და დაასხა თავსა მისსა ინაჴით მჯდომარესა - ესე დედაკაცი საგონებელ არს თუ ერთი არს ყოველთავე მახარებელთა თქმული ... (193r-197v).
-
თქმული წმიდისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისა იოანე ოქროჲპირისა სიტყუაჲ დიდსა ხუთშაბათსა განცემისათჳს იუდაჲსგან და მიცემისათჳს წმიდათა საიდუმლოჲთასა და არა რაჲთა ვჴმობდეთ ძჳრსაჲ. გუაკურთხენ მამაო. უფალო იესუ ქრისტე - მცირედ საჭირო არს დღეს თქუენისა მიმართ სიყუარულისა თქუმად, ხოლო მცირედ საჭიროებაჲ ვთქუ, არა ამისათჳს, რომელ დაიმძიმებთ თქუენ სიმრავლესა სიტყვათასაჲ ... (197v-202v).
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 77.
-
დიდსა პარასკევსა საკითხავი ჯუარცმისათჳს და დაფლვისა უფლისაჲ ჩუენისა იესუ ქრისტესსა, თქმული ნეტარისა მამისა ჩუენისა გიორგი ნიკომიდიელ მთავარებისკოპოსისა. გუაკურთხენ, მამაო - მაღალსა და აღმატებულსა სახილველსა აღიწიაჲ ქადაგებაჲ იგი სახარებისა და ვითარცა ჴმაჲმაღლითაჲ ნესტჳსა ღაღადებითა ... (202v-210v).
შენიშვნა:მთარგმნელი: ექვთიმე მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 320-321.
-
წმიდათა შორის მამისა ჩუენისა ეპიფანე კჳპრელ მთავარებისკოპოსისაჲ საღმრთოჲთა ჴორცთა უფლისაჲ ჩუენისა იესუ ქრისტესთა, დაფლვისათჳს, და იოსებ, და ნიკოდიმოსისათჳს, და ჯოჯოხეთად შთასლვისათჳს უფლისაჲ შემდგომად განმაცხოველებელისა ვნებისა მისისა, რომელი ესე იკითხვების დიდსა შაბათსაჲ. გუაკურთხენ, მამაო - რაჲ არს ესე დღეს დუმილი ქუეყანასაჲ ზედა, დუმილი მრავალი ქუეყანასა ზედა და მყუდროებაჲ მრავალი, დუმილი მრავალი, რამეთუ მეფჱსა სძინავს, ქუეყანასაჲ შეეშინაჲ და დადუმნაჲ, რამეთუ ღმერთმან ჴორცითა დაიძინაჲ ... (210v-217v).
შენიშვნა:მთარგმნელი: გიორგი მთაწმინდელი.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 86.
-
აღვსებაჲსა შემდგომად ამბორისყოფისა ესე საკითხავი ერსა ზედა იკითხების, თქმული წმიდისა მამისა ჩუენისა იოანე ოქროჲპირისა. გუაკურთხენ, მამაო - რომელნი ხართ ქრისტესმოყუარენი და მორწმუნენი, მიიღეთ კეთილისა ამის დღისა კრებაჲ ... (217v-218r).
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 57.
-
წმიდათა შორის მამისა ჩუენისა გრიგოლი ღმრთისმეტყუელისა პასხასაჲთჳს და დაყოვნებისათჳს აღდგომისა. მამაო, გუაკურთხენ - აღდგომისაჲ დღე და დასაბამი მარჯუჱ და განვბრწყინდეთ კრებასა ... (218r-219r).
შენიშვნა:Corpus Christianorum, seriae Graeca 36, Corpus Nazianzenum, V, Versio Iberica 1, T.B.P. Leuven, U.P. 1998 (ქართველ მეცნიერთა ჯგუფის მიერ).
-
წმიდათა შორის მამისა ჩუენისა იოანე ოქროპირისა სიტყუაჲ ამაღლებისათჳს უფლისაჲ ჩუენისა იესუ ქრისტესა. მამაო, გუაკურთხენ - ბრწყინვალე ყოველი დღესასწაული უფლისაჲ განგებულებისა და განმაბრწყინვებელ გულებჲსა მორწმუნეთასა ... (221v).
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 44.
-
წმიდათა შორის მამისა ჩუენისა გრიგოლი ღმრთისმეტყუელისაჲ მეერგასისათჳს და სულის წმიდისათჳს. გუაკურთხენ, [მამაო] - დღესასწაულისათჳს მცირედ ვფილოსოფოსობდეთ, რაჲთა სულიერად ვდღესასწაულობდეთ, რამეთუ სხუათა სხუაჲ კრებაჲ, ხოლო სიტყჳსმსახურისა სიტყუაჲ ... (221v-227v).
შენიშვნა:მთარგმნელი: ეფრემ მცირე.
შენიშვნა:ენრიკო გაბიძაშვილი, ძველი ქართული მწერლობის ნათარგმნი ძეგლები, ბიბლიოგრაფია, 3, ჰომილეტიკა, თბილისი, 2008, გვ. 153.
-
ღმერთო შეიწყალე ცოდვილი ... (106r, ქვედა არშია, მხედრული).
-
სოლომონ რატიევის {ასული?} ევდუქსი დაიბადა ჩყლგ (1833) წელსა ივლისის იე (15) დღესა, მთვარესა ია (21). ღმერთმან ბედნიერ ჰყოს მრავალჟამიერ და მისცეს კეთილ შვლიერება უკუნითი უკუნისამდე, ამინ“ (ზედა ყდის ფორზაცი, მხედრული).
-
,ქუმსი მაღრაძის ძე გიორგი დაიბადა წელსა ჩყკგ (1823), ენკენისთვეს იგ (13), დღეს ხუთშაბათსა, მთვარესა კ (20)’’ (227r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ნიკოლოზ ფურცელაძის ძე ალექსანდრე დაიბადა წელსა ჩყლა (1831), დღესა ღვინობისთვის კე (25), მთვარისა ერთსა, კვირეს’’ (227r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ნიკოლოზ ფურცელაძის ძე მიხაილ დაიბადა ჩყლდ (1834) წელსა, აპრილის ივ (16), დღესა მთვარის კ (20), ორშაბათსა’’ (227v, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ნიკოლოზ ფურცელაძის ასული ისმარაღ [დაიბადა] ჩყლ{ვ} (1836) [წელსა], მაისის ა (1), მთვარის ...’’ (227v, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ქ. იასონ სრესლის ძე გრიგოლ დაიბადა თვესა აპრილსა იზ-სა (17), წელსა ჩყკა-სა (1821), დღესა ორშაბათსა, მთვარესა კზ (27) სა’’ (228r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,იასონ სრესლის ასული მარინა დაიბადა წელსა ჩყკგ (1823), თვესა იანვარსა ე (5), დღესა ხუთშაბადსა, მთვარესა ვ (6)’’ (228r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ზაქარია ფურცელაძის ასული ზინობია ... დაიბადა ჩყლ[დ სა] (1834) წელსა ...’’ (228r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,... გიორგი ფურცელაძის ძე სფირიდონ დაიბადა წელსა ჩ[ყ]მბ (1842), აპრილის ბ (2)’’ მხედრულად, მთელ გვერდზე (228r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ზაქარია ფურცელაძის ასული ზინობია დაიბადა წელსა ჩყლჱ, მარტის იბ (12), მთვარის კთ (29)’’ (228v, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ჩყლთ (1839) წელსა, ნოემბრის ა (1) დღესა, ნიკოლოზ ფურცელაძის ძე ანტონი დაიბად[ა]’’ (228v, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ნიკოლოზ ფურცელაძის ძე კოსტანტინე დაიბადა ჩყმგ (1843) წელსა, აპრილის ა (1)’’ (228v, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,სოლომონ რატიევის ასული ერმონია დაიბადა წელსა ჩყკე-სა (1825), ოკდომბრის ა-სა (1) დღესა, მთვარესა ბ-სა (2). ღმერთმან ბედნიე...’’ (229r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,სოლომონ რატიევის ძე ნიკოლოზ დაიბადა სეკდებრის იდ-სა (14) დღესა, ჩყკჱ-სა (1828), მთვარესა იზ-სა (17)’’ (229r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,სოლომონ რატიევის ძე ვასილ დაიბადა ჩყლა (1831) წელსა, იანვრის ა (1) დღესა, მთვარესა ბ-სა (2). ღმერთმან ბედნიერ ჰყოს’’ (229r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ნიკოლოზ ფურცელაძის ძე ალექსანდრე დაიბადა წელსა ჩყლა (1831), ღვინობისთვის კე (25), მთვარის ...’’ (229r, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
სოლომონ რატიევის ასული [...] დაიბადა ჩყლგ (1833) წელსა (228v, ყავისფერი მელნით, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ქ. რატისშვილის სოლომანის ძე დიმიტრი დაიბადა აგვისტოს გ (3), წელსა ჩყივ (1816)...’’ (228v, შავი მელნით, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
შენიშვნა: მინაწერი გადახაზულია.
-
,,ქ. რატისშვილის სოლომონის ასული ელენე დაიბადა ოკდომბრის კჱ (28), წელსა ჩყიჱ (1818).’’ (228v, შავი მელნით, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ქ. რატიევი სოლომონის ძე გიორგი დაიბადა წელსა ჩყკა-სა (1821), თვესა მარ[ტსა] ია-სა (11), დღესა შაბათსა, მთვარესა კა (21)’’ (228v, შავი მელნით, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ქ. მოურავ სოლომან რატიევის ძე დ... დაიბადა წელსა ჩყკგ-სა (ა823), თვესა აგვისტ[ოსა] ვ (6), დღესა ორშაბათსა, მთვარეს იბ.’’ (229v, შავი მელნით, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
შენიშვნა: მინაწერი გადახაზულია.
-
,,ჩყმ (1840) წელსა, დეკენბრის იგ (13) დღესა, ზაქარია ფურცელაძის ასული კონია დაიბადა’’ (230r, შავი მელნით, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
-
,,ზაქარია ფურცელაძის ასული ნატალია დაიბადა წელსა ჩყმგ (1843), ოკდომბრის იბ (12)’’ (230r, შავი მელნით, ხელნაწერის ბოლოს, ცარიელ ფურცელზე, მხედრული).
ცენტრალური სახელმწიფო საისტორიო არქივი, ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, შედგენილია პროფ. ს. კაკაბაძის და პ. გაგოშიძის მიერ, აკად. კ. კეკელიძის რედაქციით, ტომი I, თბილისი, 1949; გვ. 13.
ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდი, შეადგინეს და დასაბეჭდად მოამზადეს ქეთევან ასათიანმა, თამარ გაბუნიამ, თეონა გელაშვილმა, მაკა კირვალიძემ, ვერა შენგელიამ, მანანა ჭუმბურიძემ, თბილისი, 2016 წელი, გვ.305-316.
ხელნაწერი ეროვნულ არქივში შემოსულია 1924 წელს ისაია ფურცელაძისაგან (სოფ. მერეთი).
ციტირება
ჰაგიოგრაფიულ-ჰომილეტიკური კრებული. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა. საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდი. თბილისი, 2019. მოამზადეს: ლიკა აბრალავამ, ქეთევან ასათიანმა, თამარ გაბუნიამ, მაკა კირვალიძემ, ვერა შენგელიამ, მანანა ჭუმბურიძემ. http://manuscripts.archive.gov.ge/ka/handwriting/show/71 წვდომის თარიღი: