- შიფრი:
- 1446/128
- სახელწოდება:
- კარაბადინი
- საუკუნე:
- XVIII
- დათარიღების საფუძველი:
-
პალეოგრაფიული ნიშნები.
- ფურცლების რაოდენობა:
- 31
- დამწერლობის სახეობა:
- ფორმა:
- მასალა:
- თემატიკა
- ყდა:
-
ახალი.
- ზომები
-
ყდის:
225x178
ქაღალდის:
217x174
ტექსტის:
188x152
სისქე:
10
სტრიქონებს შორის მანძილი:
1
- არშიები
-
ზედა:
10
ქვედა:
17
მარცხენა:
10
მარჯვენა:
10
- სტრიქონების რაოდენობა:
- 19
- აღრიცხვა:
-
ფურცლობრივი, არაბული ციფრებით.
- ხელნაწერის მდგომარეობა:
- ხელნაწერი თავბოლონაკლულია.
- დასაწყისი:
-
[…] კარგი ხილების დროს ყურძენი და ლეღვი შემრგო არის. ეს უნდა: თუ კაცს საჭმელი არ უნდოდეს, არ ჭამოს, როდისაც კარგად მოიხელოს, მაშინ შეჭამოს და საჭმელის ჭამა ასეთს დროს უნდა გაუშვას, რომ კიდევ საჭმელი უნდოდეს ... (1r).
- წყდება:
-
… ღველფი გამოიღე და [...] დაზელილი კარაქი იმ ღველფ[...] (30v).
სათაურ(ებ)ი:
-
კარაბადინი
ქვესათაურ(ებ)ი:
-
[...] კარგი ხილების დროს ყურძენი და ლეღვი შემრგო არის ... (1r).
-
[…] თუ არ ჯანიოზ სთქვა ავათმყოფს ეუბენ თუ პასუხის თქმა არ ეძნელებოდეს ... (1r-v).
-
თუ სნეულს სინათლის ნახვა არ უნდოდეს ... (1v).
-
თუ ავათმყოფი ხორცს იფხანდეს ... (1v).
-
თუ სნეულს ხშირათ ასლოკინებდეს ... (1v).
-
თუ სნეულს სიცხე ჰქონდეს ... (1v).
-
თუ სხეულს აქშინებდეს ... (1v).
-
[...] სისხლის ბევრის წამლებისა ... (1v-2r).
-
მერმე ღვიძლის ტკივილისა ... (2r).
-
კუ რომ გამოუა კაცსა, ნიშანი ეს არის ... (2r-v).
-
კიდევ კაცს რომ ზაფრა ჰქონდეს ... (2v).
-
შემოდგომაზედ გაციოს ... (2v-3v).
-
თვალის ტკივილისა ... (3v-4v).
-
თავის ტკივილის ... (4v-5r).
-
ვისაც ყელი სტკიოდეს ... (5r-v).
დასაწყისი:ვისაც ცხვირიდამ სისხლი სდიოდეს ... (5v).
-
ვინც მუცელში ავად იყოს ... (5v).
-
ცივებცხელებისა ... (5v-6r).
-
ცეცხლმა რო დასწვას ... (6r).
-
ვინც იამანი დაწვას .. (6r).
-
კიდევა ყმაწვილი ენაპასუხიანი არ იყოს ... (6r).
-
კიდევ მორიელმა რომ გიკბინოს ... (6r-v).
-
ავი ჟამისა ვინც თიახ ფარუხი ცხვირზედ წაისვას ... (6v).
-
კარგი ცოფიანმა ძაღლმა რომ უკბინოს ... (6v).
-
სასიკვდილო წამალი რომ მოგცენ ... (6v).
-
კარგიმი შირიმისა ... (6v).
-
კარგი ტყირპის წამალი ... (6v-7r).
-
თუ კარი სიმხურვალით შეკრული იყოს ... (7r).
-
თუ სისხლი სდიოდეს ... (7r).
-
ვინც სისხლს ფსამდეს ... (7r).
-
კაცი თუ ვერ ფსამდეს ... (7r-v).
-
ვინც ორი დრამი ტიტის თესლი დაძეძვოს ... (7v).
-
დედაკაცს თუ მუცელში ყმაწვილი მოუკვდეს ... (7v).
-
კაცს ან პირში ან სხვას ალაგს ერთი მუწუკი გამოუვიდეს ... (7v).
-
თუ ავადმყოფს ოფლი გაუძნელდეს ... (7v-8r).
-
კარგი სურავანდისა ... (8r).
-
ვინც ინა მხურვალს სიმსივნეზედ წაისვას ... (8r).
-
ვინც ჱარონი დანაყოს ... (8r).
-
სისხლისათვის და ფეხების ტკივილისათვის ... (8r).
-
ვინც ნუშის ზეთი კოლინჯზედ წაისვას, უშველის ... (8r).
-
ვინც ანაქვეტი თეთრის ღვინით მოადუღე ... (8r-v).
-
ღვიძლის ზაფრა ... (8v).
-
ვინც ორი დრამი სტაფილოს მაჯუნი ჭამოს ... (8v).
-
ვისაც სუსუნაკი სჭირდეს ... (8v-9r).
-
ვინც ვერ ფსამდეს ... (9r).
-
ვისაც თავი ამ სიცხისაგან ან სიცივისაგან <თავი> სტკიოდეს ... (9r-v).
-
ვისაც პური მოხარშოს, ზედ თუთები დააყაროს ... (9v).
-
თავისთვის ... (9v).
-
თუ საშვილე გამობრუნებული ჰქონდეს ... (9v-10r).
-
დედაკაცი თუ მოწამლული იყოს ... (10r).
-
კიდევ გზელად შობისათვის ... (10r).
-
ვისაც მუცელი ქარით ებერებოდეს ... (10r-v).
-
ვინც გულმავიწყი იყოს თახვის და თხიოს ბეწვი უკმიოს ... (10v).
-
ვისაც ფილენჯი დაემართოს ... (10v).
-
ვისაც სირწვილა სჭირდეს ... (10v).
-
ვისაც წელი სტკიოდეს ... (10v).
-
ვისაც ხველა სჭირდეს ... (10v).
-
ვინც შეკვრით იყოს ... (10v-11r).
-
თუ გინდოდეს არავინ გიმტეროს … (11r).
-
თუ გინდოდეს გამარჯვებით იყო ... (11r).
-
ვინც ყოველს დღეს სისხლს ფსემდეს ... (11r).
-
ვისაც მამაკაცობა აკლდეს ... (11r-v).
-
ვისაც ტანში სიმსივნე ჰქონდეს … (11v).
-
ვისაც ქარი სჭირდეს … (11v).
-
ავადმყოფს სიცხე ჰქონდეს ... (11v-12v).
-
კიდევ, მოიტანე პური ... (12v).
-
კიდევ ოსტისათვის ... (12v).
-
მუცელში რომ სისხლზედ იყვანდეს ... (12v-13r).
-
ყმაწვილი თუ მუცელში გახსნით იყოს და პირიდამაც არწყემდეს ... (13r).
-
თესლის დაყენებისათვის ... (13r-v).
-
კიდევ იარის მალამო ... (13v-14r).
-
კიდევ მუწუკი იყოს მჭამელი ... (14r).
-
ავადმყოფი მუცელში თხლად იყოს ... (14r).
-
თუ კაცს მუცელი სტკიოდეს ... (14r-v).
-
კაცს რომ სისხლზედ იყვანდეს ... (14v-15r).
-
კიდევ მუცლის ტკივილისა ... (15r).
-
ვისაც სუსუნატი სჭირდეს ... (15r).
-
თუ დედაკაცმა ზაფრანა წყლით გალესოს ... (15r).
-
თავის ტკივილისათვის ... (15r-v).
-
თუ სიმხურვალით სტკიოდეს ... (15v).
-
თუ კბილი სიგრილით სტკიოდეს ... (15v).
-
ვისაც ენაში ან პირში მუწუკი გამოუვიდეს ... (15v).
-
ვისაც ყელი სიგრილით სტკიოდეს ... (15v-16r).
-
და თუ ყელი სიცხისაგან სტკიოდეს ... (16r).
-
ვისაც სიმსივნე სჭირდეს ... (16r).
-
ვისაც გული სტკიოდეს ... (16r).
-
ვისაც მხრები სტკიოდეს ... (16r-v).
-
ვისაც თიაქარი სჭირდეს ... (16v)
-
ვისაც ტყირპი ჰქონდეს ... (16v).
-
ვისაც უფსმელობა სჭირდეს ... (16v).
-
ციებისათვის ... (16v-17r).
-
ვისაც აცხელებს ... (17r).
-
ვისაც ბარკლები სტკიოდეს ... (17r).
-
თუ ავათმყოფს არ ეძნებოდეს ... (17r).
-
ვისაც მეჭეჭი სჭირდეს ... (17r-v).
-
ვისაც მუცელი სტკიოდეს ... (17v).
-
ავათმყოფს თუ პირი უშრებოდეს ... (17v).
-
ვისაც გული უფეთქამდეს ... (17v-18r).
-
მაჯუნი ნანახურის … (18r-v).
-
მაჯუნი მადათულა ... (18v).
-
სუსუნატი ... (18v-19r).
-
მაჯუნი ... (19r).
-
დედაკაცის დაორსულებისათვის ... (19r).
-
ქარისთვისნ ... (19r).
-
თუ კაცს თავი ბოროტისაგან სტკიოდეს ... (19r-v).
-
წითელის ქარისათვის ... (19v).
-
რა ტყირპი ქარი ქონდეს ... (19v).
-
ფეხების ტკივილს არგებს ... (19v-20r).
-
კაცს რომ შიგნით ქარი ქონდეს ... (20r).
-
მჭამლისთვის ... (20r-v).
-
პირის სიმყრალისათვის ... (20v).
-
ვისავ გაუმხელდეს სულისღება ... (20v).
-
მტლე ხამათისა ... (20v-21r).
-
მუცლის ქარისათვის ... (21r).
-
გულის წუხილისათვის ... (21r-v).
-
[შელოცვა] საქონლის ჭირისა ... (21v-22r).
-
[შელოცვა] კიდევ მგელის კბენის ლოცვა … (22r).
-
თიაქრისთვინ ... (22r).
-
ცხენმა რომ კვიცი მოიგოს ... (22r-v).
-
სიცხისათვის ... (22v-23v).
-
ზაფრისა და სევდისა ... (23v).
-
ნიშანი წამლის ალერსისა ... (23v-24r).
-
პირის სიმყრალისა ... (24r-v).
-
თაბაბშირი ამის ხასიათი ეს არის ... (24v).
-
კაცს რომ დიაღ სიცხე ქონდეს ... (24v-25r).
-
კამარის გაკიდება ასე უნდა ... (25r).
-
ჭორფლისათვის ... (25r-v).
-
თავის ტკივილისათვის ... (25v).
-
მჭამელისა გაძნელებულისა მუწუკისათვინ ... (25v).
-
ბედნიერის წამალი ... (25v-26r).
-
[შელოცვა] ვისაც გველმა ღრიანკელმა უკბინოს ... (26r).
-
[შელოცვა] ვისაც ცოფიანმა ძაღლმა უკბინოს ან მოწამლულმა რამემ ან ცხენმა ან ცოფიანმა რამემ ... (26r).
-
ვისაც ირმის თან ახლდეს, გველი არ მიეკაროს (26r).
-
ხაფაზის წამალი ... (26r-v).
-
აფთრის ხასიათი ცხრა არის ... (26v).
-
ბაიყუშის ხასიათი ... (26v).
-
გველის ხასიათი ... (26v-27r).
-
დათვის ხასიათი ... (27r).
-
ერკემლის ხასიათი ... (27r-v).
-
ოფოფის ხასიათი ... (27v-28r).
-
მჯდომი ... (28r).
-
გველი პირდაპირ შემოგეყაროს, ეს ლოცვა თქვი ... (28r).
-
ქარის წამალი ... (28r-v).
-
ცოფიანმა ძაღლმა რომ უკბინოს ვისმე ... (28v).
-
კოლონჯის წამალი ... (28v).
-
მჭლექის წამალი ... (28v-29r).
-
წამალი ქარისა ... (29r).
-
ელქუნისათვის ... (29r).
-
იორდა სალმის ხასიათი ... (29r-v).
-
თუ ვისმე სასიკვდილო წამალი მისცეს ... (29v-30r).
-
თუ ენის ზურგი ყვითელი იყოს ... (30r).
-
ძროხის ჭირისათვინ (30r-v).
-
სილის წამალი ... (30v).
ხელნაწერის ბოლოში დართულია ფრაგმენტულად გადარჩენილი ერთი ფურცელი სხვა კარაბადინიდან, რომელიც შელოცვებს შეიცავს:
1. […]იერი უსულ პური და მშიერი ხმებოდა ... (31r)
2. ნაღრძობის წამალი ... (31r).
ცენტრალური სახელმწიფო საისტორიო არქივი, ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, შედგენილი პროფ. ს. კაკაბაძის და პ. გაგოშიძის მიერ აკად. კ. კეკელიძის რედაქციით, ტომი I, თბილისი, 1949, გვ. 130-131.
ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდი, II, შეადგინეს და დასაბეჭდად მოამზადეს ლიკა აბრალავამ, ქეთევან ასათიანმა, თამარ გაბუნიამ, მაკა კირვალიძემ, ვერა შენგელიამ, მანანა ჭუმბურიძემ, თბილისი, 2018, გვ.142-147.
ხელნაწერი ეროვნულ არქივში შემოსულია 1925 წელს ლაზარევის აღმოსავლურ ენათა ინსტიტუტიდან (მოსკოვი).
ციტირება
კარაბადინი. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა. საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდი. თბილისი, 2019. მოამზადეს: ლიკა აბრალავამ, ქეთევან ასათიანმა, თამარ გაბუნიამ, მაკა კირვალიძემ, ვერა შენგელიამ, მანანა ჭუმბურიძემ. http://manuscripts.archive.gov.ge/ka/handwriting/show/150 წვდომის თარიღი: