თალაი მასალის წიგნი


1446/109

ზოგადი აღწერა:
შიფრი:
1446/109
სახელწოდება:
თალაი მასალის წიგნი
თარიღი:
[1716-1737]
დათარიღების საფუძველი:

ვახტანგ VI-ის მეფობის წლები სპარსეთიდან მისი დაბრუნების შემდეგ.

გადამწერი/დამწერი:
მთარგმნელი:
მომგებელი/დამკვეთი:
ფურცლების რაოდენობა:
158
დამწერლობის სახეობა:
ფორმა:
მასალა:
თემატიკა
ყდა:

კოლენკორგადაკრული მუყაოს ნაცრისფერი სადა ახალი ყდა.

ზომები

ყდის:

212x161


ქაღალდის:

202x152


ტექსტის:

173x131


სისქე:

23


სტრიქონებს შორის მანძილი:

9

არშიები

ზედა:

12


ქვედა:

19


მარცხენა:

18


მარჯვენა:

8

სტრიქონების რაოდენობა:
17
განკანონება/ჭვირნიშანი:

აქვს ჭვირნიშანი.

აღრიცხვა:

რვეულებრივი, ქვედა და ზედა არშიებზე აღნიშნულია ნუსხურითა (ა-ჱ რვეულები) და მხედრულით (თ-კ).

განკვეთილობის ნიშნები:
დაკავშირებული პირები
დაკავშირებული ტოპონიმები
დასაწყისი:

და ის რიგები, რომელიც იმას აქუს იმისის ცოდნისათვის. აღმოსვლა და აღმოსვლის პატრონი და მთვარე ორთაგან ერთი დალილი... (1r)

სათაურ(ებ)ი:

აღმოსავლის პირველი სახლის ბძანებაები (1r-11v).

დასაწყისი:

და ის რიგები, რომელიც იმას აქუს იმისის ცოდნისათვის. აღმოსვლა და აღმოსვლის პატრონი და მთვარე ორთაგან ერთი დალილი... (1r)

შენიშვნა:

შედგება 10 თავისგან. 

ახლა მეორე (11v-20r).

დასაწყისი:

სახლი აღმოსვლისაგან და ის რიგები, რომ იმას აქვს საქონლის ამბვის ცოდნა და სასარგებლოს ცოდნა... (11v).

შენიშვნა:

შედგება 7 თავისგან.

მესამე სახლისა, თავი პირველი (20r-22r).


დასაწყისი:

ძმების ამბვის ცოდნა, რომელიც ვარსკულავი მესამეს სახლში იყოს და გაუბედურებული იყოს დელილია ძმათ სიცოტავეზე... (20r).

შენიშვნა:

შედგება 3 თავისგან. 

აღმოსვლის მეოთხე სახლისა, თავი პირველი (22r-36r).

დასაწყისი:

მაშალა იტყვის: ნახე მთვარე და აღმოსვლის პატრონი თუ სვეტში იყოს და უბედურისაგან წმიდა იყოს და მოცილებულს ვარსკულავზე შეყრილი არ იყოს... (22r).


შენიშვნა:

შედგება 10 თავისგან.

თალის მეხუთე სახლი და ის მასალები, თავი პირველი (36r-43r).

დასაწყისი:

თუ ერთმა კაცმა ან დიაცმა გკითხოს, თუ შვილი მომეცემის თუ არაო, ნახე აღმოსვლა და აღმოსვლის პატრონი და მთვარე და მეხუთე ეტლი და მეხუთე ეტლის პატრონი... (36r).

შენიშვნა:

შედგება 10 თავისგან.

თალას მეექვსე სახლისა, თავი პირველი (43r-61v).




დასაწყისი:

სნეულთ დელილების ცოდნა, რომ ავადყოფისა კითხონ აღმოსვლა და აღმოსვლის პატრონი და მთვარე იმ სნეულის დელილია... (43r).

შენიშვნა:

შედგება 23 თავისგან. 


მეშვიდე სახლი აღმოსვლიდამ, თავი პირველი (61v-122v).

დასაწყისი:

შეტყობა ქალის თხოვნისა, ითხოვს თუ არა, ამ საქმეს წინ წაიყვანს თუ არა; აღმოსვლა, აღმოსვლის პატრონი და მთვარე და ის ვარსკულავი, რომელიც მთვარე მისგან გაცილებული შექნილა... (61v).

შენიშვნა:

შედგება 90 თავისგან. 


მერვე სახლი ამოსვლისაგან, თავი პირველი (122v-126r).



დასაწყისი:

თუ ერთმან გკითხოს, ნახე აღმოსვლის პატრონი და მთვარე, რომელსაც აღმოსვლაზედ შეხედვა ჰქონდეს და ძალი მეტი ჰქონდეს, ის დელილია... (122v).

შენიშვნა:

შედგება 5 თავისგან.

სახლი მეცხრე თალაისაგან, თავი პირველი (126r-138r).


დასაწყისი:

მგზავრობის იარაღს გიამბობს, აღმოსვლა და აღმოსვლის პატრონი მკითხველის დელილია, მეცხრე სახლის პატრონი და არია მგზავრობის დელილია... (126r).

დასაწყისი:

შედგება 23 თავისგან.

თავისაგან მეათე სახლი და ის ბრძანებაები, რომელი მას აქუს, თავი პირველი (138r-153v).


დასაწყისი:

შეტყობა ჴელმწიფეთაგან ან საჴელოსი, ან ჯამაგირისა, ან სხვას წყალობის მოიმედისა იქნება თუ არა, ნახე აღმოსვლის პატრონი და მთვარე... (138r).

შენიშვნა:

შედგება 19 თავისგან.

მეთერთმეტეს სახლისა, თავი პირველი (153v-155r).

დასაწყისი:

თუ ერთს ვისმე, რომლისამე იმედოვნობა ჰქონდეს და მისთჳს გკითხოს, ნახე აღმოსვლის პატრონი და თერთმეტის პატრონი... (153v).

შენიშვნა:

შედგება 4 თავისგან.

მეთორმეტე სახლის თავისაგან, თავი პირველი - მკითხველი ამბავი მის, მტერთან შეტყობა, თუ მტრისაგან გკითხოს, ნახე მეშვიდე სახლი და მისი პატრონი... (155r-158v).   


დასაწყისი:

მკითხველი ამბავი მის, მტერთან შეტყობა, თუ მტრისაგან გკითხოს, ნახე მეშვიდე სახლი და მისი პატრონი... (155r).

შენიშვნა:

შედგება 8 თავისგან.   

  1. პეტრე. Tala Masala, ზედა არშიაზე (1r).


  1. თალაი მასალის წიგნი არის ასტროლოგიური შინაარსის ტექსტი, შექმნილი მირზა აბდურიზა თავრიზელის "აღმოსვლის კითხვის" საფუძვლებზე. ქართულად ითარგმნა ვახტანგ VI-ის მიერ, სავარაუდოდ, მისი სპარსეთში ყოფნის დროს (1714-1715).

  2. ხელნაწერი ვახტანგ VI-ის ავტოგრაფია.

  3. ტექსტში შიგადაშიგ დატოვებულია ადგილები (ზოგიერთ შემთხვევაში თითქმის მთელი გვერდია (45v)), სავარაუდოდ, სიტყვ(ებ)ის, ფრაზების თუ აბზაცების შემდგომ ჩასამატებლად.

  4. ეს ხელნაწერი 1448/108 ხელნაწერის უშუალო გაგრძელებაა.

  1. თამარ აბულაძე, ვახტანგ მეექვსის მთარგმნელობითი მოღვაწეობა, თბილისი, 1990, გვ. 27-29.

  2. 3. რ. ჩაგუნავა, ვახტანგ ბაგრატიონის საბუნებისმეტყველო-სამეცნიერო მოღვაწეობა (მათემატიკა), თბილისი, 1986, გვ. 32, 33.

  3. ცენტრალური სახელმწიფო საისტორიო არქივი, ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, შედგენილი პროფ. ს. კაკაბაძის და პ. გაგოშიძის მიერ აკად. კ. კეკელიძის რედაქციით, ტომი I, თბილისი, 1949, გვ. 114.

  4. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდი, შეადგინეს და დასაბეჭდად მოამზადეს ლიკა აბრალავამ, ქეთევან ასათიანმა, თამარ გაბუნიამ, მაკა კირვალიძემ, ვერა შენგელიამ, მანანა ჭუმბურიძემ, თბილისი, 2018, გვ.66-69.

  1. ხელნაწერი ეროვნულ არქივში შემოსულია 1924 წელს ლენინგრადის (დღეს სანქტ-პეტერბურგის) სააზიო მუზეუმიდან.

ციტირება

თალაი მასალის წიგნი. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა. საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდი. თბილისი, 2019. მოამზადეს: ლიკა აბრალავამ, ქეთევან ასათიანმა, თამარ გაბუნიამ, მაკა კირვალიძემ, ვერა შენგელიამ, მანანა ჭუმბურიძემ. http://manuscripts.archive.gov.ge/ka/handwriting/show/131 წვდომის თარიღი:

მონაცემთა ექსპორტი
Ministry of Justice logo
© 2019 - საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ეროვნული არქივი
კატალოგში გამოქვეყნებული მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდში