ჟამნი ზოგადად ყოველდღიური საზოგადო და ღმრთისმსახურების წიგნს ქვია. შუაღამის, ცისკრის, მესამე, მეექვსე, მეცხრე, სადილის, მწუხრის, დიდი და მცირე სერობის ჟამნები. თითოეულ ჟამნს დღის განმავლობაში საკუთარი დრო აქვს.
სხვადასხვა დროს ჟამნში შედიოდა სხვადასხვა შინაარსის დამატებითი ნაწილები: კალენდარი დღესასწაულებისა და წმინდანების ხსენებებით, ტროპარ-კონდაკები, ღვთისმშობლის დაუჯდომელი და ა. შ.
წინამდებარე ჟამნი ფრაგმენტულად არის მოღწეული. მასში შედის მხოლოდ კალენდრის ნაწილი არასრული სახით (ნოემბერი-აგვისტო) და მარხვან-ზატიკის განგება.
- შიფრი:
- 1446/8
- სახელწოდება:
- ჟამნი
- საუკუნე:
- [XVIII ს.]
- დათარიღების საფუძველი:
-
პალეოგრაფიული ნიშნები
- ფურცლების რაოდენობა:
- 113
- დამწერლობის სახეობა:
- ფორმა:
- მასალა:
- თემატიკა
- ყდა:
-
კოლენკორგადაკრული მუყაოს შინდისფერი ყდა.
- ზომები
-
ყდის:
110x80
ქაღალდის:
104x65
ტექსტის:
64x45
სისქე:
20
სტრიქონებს შორის მანძილი:
5
- არშიები
-
ზედა:
15
ქვედა:
19
მარცხენა:
18
მარჯვენა:
18
- სტრიქონების რაოდენობა:
- 11
- აღრიცხვა:
-
რვეულებრივი, რვეულის დასაწყისსა და დასარულს ქვედა არშიაზე მთავრული გრაფემა, რომელიც ოთხივე მხრიდან ჩასმულია სამწერტილებში.
- ხელნაწერის მდგომარეობა:
- დაზიანებული, ნაკლული
- დაკავშირებული პირები
-
- არეთა მოწ.
- დიმიტრი თესალონიკელი
- კოზმა და დამიანე წმ.
- იოვანიკი წმ.
- პავლე აღმსარებელი წმ.
- მიქაელ მთავარანგელოზი
- მინა წმ.
- ბიკტორი / ვიქტორი მოწ.
- ბიკენტი მოწ.
- თეოდორე სტუდიელი / სტოდიელი / აღმსარებელი
- იოანე მოწყალე, ალექსანდრიელი პატრიარქი
- იოანე ოქროპირი
- ფილიპე მოციქული
- გურია, სამონა და აბიბო წმ.
- გრიგოლ საკვირველთმოქმედი
- პროკლე კონსტანტინოპოლელი მთავარეპისკოპოსი
- ეკატერინე დიდმოწ.
- სტეფანე ახალი წმ.
- ანდრია მოწ.
- ბარბარე დიდმოწ.
- საბა განწმენდილი წმ.
- ნიკოლოზი, მირონ-ლუკიის მთავარეპისკოპოსი წმ.
- ანა (ღმრთისმშობლსი დედა)
- ევსტათი / ევსტრატი მოწ.
- ეგნატე / ეგნატი ღმერთშემოსილი, მღვდელმოწამე
- ევგენია წმ.
- იოსებ მართალი, დამწინდველი
- იაკობ ძმა უფლისა
- სტეფანე მთავარდიაკონი, პირველმოწამე
- მარკელე დაუძინებელი
- ბასილი დიდი წმ.
- სილიბისტრო რომის პაპი წმ.
- იოანე ნათლისმცემელი
- გრიგოლ ნოსელი წმ.
- თეოდოსი დიდი
- პავლე თებელი
- იოანე გლახაკი წმ.
- პეტრე მოციქული
- ანტონი დიდი
- ათანასე დიდი, ალექსანდრიის მთავარეპისკოპოსი
- მაკარი დიდი, ეგვიპტელი
- ექვთიმე / ეფთვიმე / ეფთჳმე დიდი
- მაქსიმე აღმსარებელი
- ტიმოთე მოციქული
- კლიმი ანკჳრელი / კლიმენტი ანკვირელი წმ.
- აღათანგელოზი წმ.
- გრიგოლ ღმრთიმსეტყველი, კონსტანტინეპოლელი მთავარეპისკოპოსი
- ეფრემ ასური
- კვიროს და იოანე
- ტრიფონი / ტჳრიფონი მოწ.
- ივლიანე ემესელი, მოწ.
- თეოდორე სტრატილატი
- ხარალამპი მღვდელმოწ.
- ვლასი მღვდელმოწ., სებასტიელი ეპისკოპოსი
- თეოდორე ტირონი წმ.
- იოსებ გამომთქმელი
- გიორგი დიდმოწამე, კაბადუკიელი
- ბასილი / ვასილეოს ამასიელი, წმ.
- სვიმონ / სჳმიონ კანანელი, მოშურნე, მოციქული
- იაკობ მოციქული, ზებედესი
- იოსებ მართალი, მრავალვნებული
- კონსტანტინე / კოსტანტინე დიდი, იმპერატორი, მოციქულთასწორი
- იოანე ღმრთისმეტყველი
- ელენე დედოფალი, მოციქულთასწორი
- ლუკიანე მოწ.
- მიტროფანე, კონსტანტინეპოლელი მთავარეპისკოპოსი
- ელისე წინასწარმეტყველი
- პავლე მოციქული
- კოზმან და დამიანე, მოწ.
- მართა სვიმეონის დედა
- პროკოპი პალესტინელი, დიდმოწ.
- ევფემია მოწ.
- მარინა დიდმოწ.
- ელია წინასწარმეტყველი
- მარიამ მაგდალინელი
- დომენტი სპარსი, ღირსმოწამე
- ლავრენტი მთავარდიაკონი, მოწ.
- მიქია წინასწარმეტყველი
- ანდრიანე და ნატალია, მოწ.
- პავლე ახალი წმ.
- ალექსანდრე კონსტანტინოპოლის პატრიარქი
- იოანე კონსტანტინეპოლელი პატრიარქი
- მარიამ მეგვიპტელი
- ლაზარე, წმ.
- დაკავშირებული ტოპონიმები
- დასაწყისი:
-
[...]მელთა განგაჩინა შენ და სარწმუნოდ განმგებელად საიდუმლოთა სულიერთად, ვინა ყოველნი პატივ გცემთ შენ, იაკობ ... (1r).
- წყდება:
-
... რამეთუ გამოუბრწყინდი ბნელსა უმეცრებისასა მსხდომარეთა და ყოველნივე აღიყვანენ სასოჲ სიმაღლისა მიმართ ღთ[...] [...]სთჳსცაჲ იგი[...] (113v).
ქვესათაურ(ებ)ი:
-
თუესა ნოენბერსა [... ... ...] ღამეთა ჟამი იდ.
თუესა ნოენბერსა ა - უვეცხლოთა კოზმან და დამიანე[სი] ... (1v-4v).
დ. წმიდისა და ღმერთშემოსილისა მამისა ჩუჱნისა იოვანაკისი ... (4v).
ვ. წმიდისა მამისა ჩუენისა პავლე აღმსარებელისა ... (4v-5r).
ჱ. კრებაჲ ძალთა მთავრისა მიქაელ მთავარანგელოზისა ... (5r-v).
ია. წმიდათა მოწამეთა მინა, ბიკტორ და ბიკენტისი ... (5v-6r).
იბ. წმიდისა მამისა ჩუენისა იოანე მოწყალისა ... (6r-v).
იგ. წმიდისა მამისა ჩუენისაჲ იოანე ოქროპირისა ... (6v-7r).
იდ. აქა იწყებიან მარხვანი ქრისტესშობისანი. წმიდისა მოწამისა გურია, აბიბო და სიმონასი ... (7r-v).
იზ. წმიდისაჲ გრიგულ(!) საკჳრველთმოქმედისა ... (7v-8r).
კ. წმიდისა მამისა ჩუენისა პროკლე ... (8r-v).
კა. ტაძრად მიყვანებაჲ წმიდისა ღმრთისმშობელისა ... (8v-9v).
კდ. წმიდისა დიდისა მოწამისა ეკატერინესი ... (9v-10r).
კჱ. წმიდისა სტეფჲნაე(!) ახლისა ... (10r-v).
ლ. წმიდისა მოწამისაჲ ანდრიასი ... (10v-11r).
-
თუესა დეკენბერსა აქუს დღე ლა, დღეთა - ჟამი თ და ღამეთა - ჟამი იე.
დ. წმიდისა მოწამისა ბაჲრბაჲრასი ... (11r- 12v).
ე. წმიდისა და ღუაწლითშემოსილისა მამისა ჩუენისა საბაჲსი ... (12v-13v).
ვ. წმიდისა მამისა ჩუენისა ნიკოლოზისი ... (13v-14r).
თ. მუცლადღებაჲ წმიდისა ანნასი ... (14r-v).
იგ. წმიდათა დიდთა მოწამეთა ევსტრატისი ... (14v-16r).
კ. წმიდისა მღუდელმოწამისა ეგნატისი ... (16r-17r).
კდ. წმიდისა მოწამისა ევგენიასი ... (17r-18v)
კე. განმაცხოველებელი შობაჲ უფლისა ... (18v-18აv).
კვ. კრებაჲ ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობელისა და წმიდათა იაკობ და იოსებისა ... (18აv-19v).
კზ. წმიდისა პირველმოწამისა სტეფანესი ... (19v-20v).
კთ. წმიდათა ჩჩჳლთა ყრმათა და წმიდისა მარკჳლელე დაუძინებელისაჲ ... (20v-21r).
-
თუესა იანვარსა აქუს დღე ლა, დღეთა აქუს ჟამი ი და ღამეთა ჟამი იდ.
ა. წინადაცუჱთა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი... (21r-22v).
ბ. წინადღესასწაული ნათელთა და წმიდისა მამისა ჩუენისა სილიბისტროსი ... (22v-23v).
ვ. განცხადებაჲ უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი ... (23v-24v).
ზ. წმიდისა და დიდებულისა იოანესი ... (24v-25v).
ია. წმიდისა მამისა ჩუენისა თეოდოსი ... (25v-27r).
ივ. თაყუანისცემა პატიოსანთა ჯაჭუთა წმიდისა და ყოვლად ქებულისა პეტრესთა ... (27v-28r).
იზ. ღირსისა და ღმერთშემოსილისა მამისა ჩუენისა დიდისა ანტონესი (!) ... (28r-29r).
იჱ. წმიდისა მამისა ჩუენისა ათანასესი ... (29r-v).
ით. ღირსისა მამისა ჩუენისა მაკარი მეგჳპტელისა ... (29v-30r).
კ. წმიდისა მამისა ჩუენისა ეფთჳმესი ... (30r-31r).
კა. წმიდისა მამისა ჩუენისა მაქსიმე აღმსარებელისა ... (31r-32v).
კბ. წმიდისა მოციქულისა ტიმოთესი ... (32v-33r).
კბ. წმიდისა კლიმი ანკჳრელისა და აღათანგელოზისა ... (33r-34r).
კე. წმიდისა მამისა გრიგოლი ღვთისმეტყველისა ... (34r-35v).
კზ. აღმოყუანებაჲ ნაწილთა ... (35v-36r).
კჱ. ღირსისაჲ მამისა ჩუენისა ეფრემ ასურისაჲ ... (36r-37r).
კთ. ნაწილთა აღმოყვანებაჲ წმიდისა ეგნატი ღმერთშემოსილისაჲ ... (37r-v).
ლა. წმიდათა კჳროს და იოანესი ... (37v-38v).
-
თუესა ფებერვალსა აქუს დღე კჱ, დღეთა აქუს ჟამი ია და ღამეთა ჟამი იგ
ა. წმიდისაჲ მოწამისა ტრჳფონისი და წინადღე მიგებებისა... (38v-40r).
ბ. მიგებებაჲ უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი ... (40r-41r).
ვ. წმიდისა მამისა ჩუენისა ივლიანესი ... (41r-v).
ჱ. წმიდისა დიდისა მოწამისა თეოდორე სტრატილატისა ... (41v-41r).
ი. წმიდისა მოწამისა ხალალამპისი(!) ... (42r).
ია. წმიდისა მღუდელმოწამისა ბაჲსილისი ... (42r-43r).
იბ. წმიდისა დიდისა მოწამისა თეოდორე ტირონისა ... (43r-v).
კდ. პოვნა პატიოსნისა თავისა წმიდისა დიდებულისა იოანე ნათლისმცემელისა ... (43r-44v).
-
თუესა მარტსა აქუს დღე ლა, დღეთა აქუს ჟამი იბ და ღამეთა ჟამი იბ
თ. წმიდათა ორმეოცთა მოწამეთა... (44v-45v).
კდ. წინადღე ხარებისა ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობელისა ... (45v-46v).
კე. ხარებაჲ ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობელისა ... (46v-47v).
-
თუესა აპრილსა აქუს დღე ლ, დღეთა აქუს ჟამი იგ და ღამეთა ჟამი ია
წმიდისა მამისა ჩუენისა იოსებ გამომთქმელისა... (47v-48v).
კგ. წმიდისა დიდებულისა გიორგისი (48v-49v).
კვ. წმიდისა მღუდელმოწამისა ბასილიოს ამასვე (!) ებისკოპოზისა ... (49v-40r).
კზ. წმიდისა მღუდელმოწამისა სუიმიონ კანანელისა ... (50r-51r).
ლ. წმიდისა მოციქულისა იაკობ ძმისა წმიდისა იოანე მახარებელისა ... (51r).
-
თუესა მაისსა აქუს დღე ლა, დღეთა აქუს ჟამი იდ და ღამეთა ჟამი ი
ბ. წმიდისა მამისა ჩუენისა ათანასესი ... (51v-53r).
ჱ. წმიდისაჲ მოციქულისა და მახარებელისაჲ ... (53r-v).
კა. წმიდისა დიდთა მეფეთა და მოციქულთასწორთა კოსტანტინე და ელენესი ... (53v-54v).
კდ. ღირსისა მამისა სჳნა(!) საკჳრველთმოქმედისა ... (54v-55r).
-
თუესა ივნისა(!) აქუს დღე ლ, დღეთა აქუს ჟამი იე და ღამეთა ჟამი თ
გ. წმიდისა ლუკიანესი... (55r-v).
დ. წმიდისა მოწამისა მამისა ჩუენისა მიტროფანე კოსტანტინეპოლელ მთავარებისკოპოზისა ... (55v-56r).
ჱ. წმიდისა დიდისა თეოდორე სტრატილატისა ... (56r-57r).
იდ. წმიდისა წინასწარმეტყველისა ელისესი ... (57r-v).
კდ. შობაჲ წმიდისა იოანე ნათლისმცემელისა ... (57v-59r).
კთ. წმიდათა თავთა მოციქულთა პეტრეს და პავლესი ... (59r-60r).
-
თუესა ივლისსა აქუს დღე ლა, დღეთა აქუს ჟამი იდ და ღამეთა ჟამი ი.
ა. წმიდათა კოზმან და დამიანეთა... (60r-v).
ბ. დადებაჲ სარტყლისა ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობელისა ... (60v-62r).
ე. წმიდისა მართასი დიდისა(!) წმიდისა სჳმიონ საკჳრველთმოქმედისა ... (62r-63r).
ჱ. წმიდისა დიდისა მოწამისა პროკოპისი ... (63r-v).
ია. წმიდისა და კეთილად მძლისა მოწამისა და ყოვლად ქებულისა ევფემიასი ... (63v-64v).
ივ. წმიდათა ექუსას ოცდა ათთა ქალკიდონელთა მამათა ... (64v-65v).
იზ. წმიდისაჲ მოწამისა მარინესი ... (65v-66v).
კ. წმიდისა წინასწარმეტყველისა ელიასი ... (66v-67r).
კბ. წმიდისა მენელსაცხებლისა მარიამ მაგდანელისა ... (67r-v).
კე. მიცვალებაჲ წმიდისა ღმრთისმშობელისა დედისაჲ ანნასი ... (67v-69r).
შენიშვნა:ფფ. 69-71 მხოლოდ ფრაგმნეტულადაა შემორჩენილი.
-
[თუესა აგჳსტოსა აქუს დღე ... ] –[...] [...] [...]დთა[...](71r-71r).
ე. წინადღე საუფლოსა ფერისცვალებისა ... (72r-v).
ვ. ფერისცვალებაჲ უფლის ჩუენისა იესუ ქრისტესი ... (72v-74r).
ზ. წმიდისა მოღუაწე მოწამისა დომენტიანესი ... (74r-v).
ი. წმიდისაჲ ლავრენტი მთავარდიაკონისა ... (74v-75r).
იდ. წინადღე წმიდისა ღმერთშემოსილისაჲ მიცვალებაჲ წიანასწარმეტყველისა მიქიასი ... (75v).
იე. დაძინებაჲ ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობელისა ... (76r-v).
კვ. წმიდათა მოწამეთა ანდრიანე და ნატალიასი ... (76v-77r).
კთ. თავისკუეთა წმიდისა იოანე ნათლისმცემელისაჲ ... (77r-78v).
ლ. წმიდათა მამათა ალექსანდრე, იოანე და პავლე ახლისა ... (78v-79v).
ლა. დადებაჲ სარტყლისა ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობელისაჲ ... (79v-80r).
-
განგებაჲ მარხვათა და ზატიკთა
მეზუჱრისა და ფარისევლისასა - ოხითა. აღდგომისაჲ. იბაკოჲ. უფალო, ყოვლისამპყრობელო ... (80r-v).
უძღებისა კჳრიაკესა ოხითა. აღდგომისა. იბაკოჲ - მამულსა დიდებასა შენსა განუდეგ ... (80v-81v).
ჴორციელისა კჳრიაკესა - ოდეს-იგი მ[ოგ]იყუანებდენ შენ, სულო ჩემო, ყოვლისაჲ სოფლისაჲ განკითხვისა სამსჯავროსა ... (81v-83r).
ყუელიერისა შაბაჲთსა. ოხითაჲ. ღმერთო, მამათა ჩვენთაო. იბაკოჲ - ვითარცა ღმრთისაჲ მსახურებისა ქადაგთა ... (83r-v).
ყუელიერისა კჳრიაკესა. ოხითა. იბაკოჲ. არა დაკლ. - უსწავლელთა მსწავლელთ და სიბრძნისა მომცემელო ... (83v-85r).
პირველსა შაბაჲთსა წმიდათა მარხვათასა. წმიდისა თეოდორესი. იბაკოჲ - [ს]არწმუნოებაჲ ქრისტესი ვითარცა ჯაჭუი შეიმოსე ... (85r-v).
პირველსა კჳრიაკესა წმიდათა მარხვათასა - უხრწნელსა ხატსა შენსა თაყუანის-ცემთ(!), ქუელისმოქმედ ... (85v-87r).
კჳრიაკესა თაყუანისცემა პატიოსნისა ჯუარისა ... (87r-v).
ხუთშაბაჲთსა მარიამ მეგჳპტელისაჲ ... (87v-88r).
შაბაჲთსა წმიდისა ლაზარესი ... (88r-91r).
ბზობისა კჳრიაკესა... (91r-92r);
დიდსა ოთხშაბაჲთსა, სამშაბაჲთსა და ოთხშაბაჲთსა ... (92r-93v).
დიდსა სამშაბაჲთსა ... (93v-94r).
დიდსა დ ... (94r-v).
დიდსა ე ... (94v-96v).
დიდსა პარასკევსა ... (96v-97r).
დიდსა შაბათსა ... (97v-99r).
-
წმიდასა და ღმრთივბრწყინვალესა აღვსებაჲსა... (99r-104v).
მესამესა კჳრიაკესა ... (104v-105v);
მეოთხესა კჳრიაკესა ... (105v-106r);
მეოთხესა ოთხშაბაჲთსა ... (106r-107v).
მეოთხესა კჳრიაკესა ... (107v-108r).
მეექუსესა კჳრიაკესა ... (108r-v);
მეექუსესა ხუთშაბაჲთსა ამაღლებ(ა)ჲ ... (108v-110v);
ჱ კჳრიაკე ... (110v-111v).
თ კჳრიაკესა ... (111v-112v).
მეშუიდესა კ(ჳრია)კესა.
აღსავალნი ჴმაჲ დ. იხარებს ეკლესია ... (112v-113v).
ცენტრალური სახელმწიფო საისტორიო არქივი, ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, შედგენილი პროფ. ს. კაკაბაძის და პ. გაგოშიძის მიერ აკად. კ. კეკელიძის რედაქციით, ტომი I, თბილისი, 1949, გვ. 5.
ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდი, შეადგინეს და დასაბეჭდად მოამზადეს ქეთევან ასათიანმა, თამარ გაბუნიამ, თეონა გელაშვილმა, მაკა კირვალიძემ, ვერა შენგელიამ, მანანა ჭუმბურიძემ, თბილისი, 2016, გვ.159-165.
ენრიკო გაბიძაშვილი, ქართული ნათარგმნი ლიტურგიკა და ჰიმნოგრაფია, ბიბლიოგრაფია, თბილისი, 2011, გვ.178.
ხელნაწერი შემოსულია 1924 წ. ბოდორნის ეკლესიიდან.
ციტირება
ჟამნი. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა. საქართველოს ეროვნული არქივის ხელნაწერთა ფონდი. თბილისი, 2019. მოამზადეს: ლიკა აბრალავამ, ქეთევან ასათიანმა, თამარ გაბუნიამ, მაკა კირვალიძემ, ვერა შენგელიამ, მანანა ჭუმბურიძემ. http://manuscripts.archive.gov.ge/ka/handwriting/show/11 წვდომის თარიღი:
